ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΑΛΜΩΠΙΑ

Παρουσίαση – Ανάλυση – Ιστορική Αναδρομή – Σημερινή Εξέλιξη –Εθνογραφία

Γράφει ο Δημήτριος Ιωάννου

Εισαγωγή

Η παραδοσιακή μουσική και ο χορός έχουν επιβιώσει γιατί η αξία τους είναι διαχρονική και επειδή είναι εκείνα τα στοιχεία, που έχουν τη δύναμη να γονιμοποιούν το παρόν και να συνθέτουν το μέλλον, να διατηρούν την ιστορική συνέχεια και τα διακριτικά γνωρίσματα ενός λαού.

Θεωρώ χρέος όλων όσοι έχουμε αναλάβει τη διάσωση και την προβολή των αξιών της μουσικής και του χορού, της παράδοσης γενικότερα, να την προστατεύουμε από κάθε προσπάθεια κακοποίησης, αλλοίωσης και διασκευής, γιατί είναι άρρηκτα δεμένη με το ιστορικό παρελθόν ενός συγκεκριμένου χώρου. Η μουσική και ο χορός αποτελούν κύρια μέσα έκφρασης, που μπορούν να ενώσουν μοναδικά τις γενεές μεταξύ τους.

Η πολιτιστική μας κληρονομιά είναι μια διαρκής μαρτυρία, είναι η ταυτότητά μας και πρέπει να διαφυλαχθεί γνήσια και, αν είναι δυνατόν, ατόφια στην αρχική της μορφή, όπως αυτή διαμορφώθηκε στο διάβα των αιώνων. Τα οποιαδήποτε νεότερα στοιχεία, που προκύπτουν από ξένες επιδράσεις ή από την καλλιέργεια και τη συνέχιση της δημιουργίας, δε θα πρέπει να αλλοιώνουν τη φυσιογνωμία ενός τόπου και να αποπροσανατολίζουν.

1. Εξεταζόμενη Ενότητα

Β.Κ. Μακεδονία και συγκεκριμένα Δυτική Αλμωπία και Βόρεια Επαρχία ‘Εδεσσας, δηλαδή, στους πρόποδες του Καϊμακτσαλάν, ημιορεινή περιοχή Αλμωπίας, που συνορεύει με τις βουνοπλαγιές της Έδεσσας. Ενότητα που περιλαμβάνει τα χωριά Όρμα, Λουτράκι, Πρόμαχοι, Γαρέφι, Πευκωτό, Σαρακηνοί, Κερασιά, Καρυδιά, Κορυφή, Σωτήρα, Βρυτά, κ.α.

Επίσης, από παλαιότερα οι χοροί χορεύονται και σε χωριά του κάμπου, όπου μετανάστευσαν από τα ορεινά ντόπιοι κάτοικοι, όπως Υδραία, Χρύσα, Ξιφιανή στην Αλμωπία, και Πλατάνη, Φλαμουριά, Μεσημέρι, Μαργαρίτα στην Επαρχία Έδεσσας. Συναντά κανείς στοιχεία (αλλοιωμένα ίσως) και σε άλλα χωριά των Γιαννιτσών και της Νάουσας, όπου οι μετανάστες είναι ελάχιστοι.

Η Αλμωπία (αρχαία ονομασία) αναφέρεται και ως Καρατζόβα επί τουρκοκρατίας, αλλά και ως Μογλενά (Μαύρη γη) στο τέλος του Βυζαντίου.

Η εξεταζόμενη περιοχή, σαν ξεχωριστή λαογραφική ενότητα, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ποικιλία, την πολυχρωμία και το πλήθος των χορών. Είναι μια περιοχή που έχει δεχθεί πάρα πολλά στοιχεία από διαφορετικούς λαούς και φύλα που είτε πέρασαν από την περιοχή είτε έζησαν μαζί με τους ντόπιους Μακεδόνες κατά την εποχή της τουρκοκρατίας (Σλάβοι, Βούλγαροι, Ρούμηδες, Τσιγγάνοι, Βλάχοι, κ.α.). Η χημεία αυτή διαμόρφωσε ένα αξιόλογο μουσικό ψηφιδωτό με πολυσύνθετες μελωδίες, που ενέπνευσαν τους χορευτές να δημιουργήσουν τους περισσότερους χορούς από κάθε άλλη ενότητα-περιοχή αναλογικά.

Κατά τον εμφύλιο, έγινε μεγάλη μετακίνηση πληθυσμών προς τα βόρεια και σήμερα, κυρίως στα Σκόπια, υπάρχουν πολλές χιλιάδες που διατηρούν την παράδοσή τους.

21ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΧΟΡΟΥ

21ο Παγκόσμιο Συνέδριο για την έρευνα του Χορού

Αθήνα, 5-9 Σεπτεμβρίου 2007

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

Κατεβάστε τα πρακτικά του συνεδρίου στον παρακάτω σύνδεσμο

ΠΡΑΚΤΙΚΑ 21ου ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΧΟΡΟΥ

20ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΧΟΡΟΥ

20ο Παγκόσμιο Συνέδριο για την έρευνα του Χορού
Αθήνα, 25-29 Οκτωβρίου 2006

ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΔΡΊΟΥ


Κατεβάστε τα πρακτικά του συνεδρίου στον παρακάτω σύνδεσμο

ΠΡΑΚΤΙΚΑ 20ου ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΧΟΡΟΥ

2η Πανελλήνια Συνάντηση Μακεδόνων

Καλωσορίσατε στη μεγαλύτερη πολιτιστική εκδήλωση της χώρας! Οι Μακεδόνες συναντώνται για 2^η συνεχόμενη χρονιά στο Καυταντζόγλειο Στάδιο. Μαζί τους ανταμώνουν και οι κατά τόπους Παραδόσεις της Μακεδονίας, οι οποίες είναι βαθύτατα επηρεασμένες από την Ιστορία και τα βιώματα του Ελληνικού Γένους. 

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Πολιτιστικών Συλλόγων Μακεδόνων (Π.Ο.Π.Σ.Μ) και το Κέντρο Πολιτισμού Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας διοργάνωσαν τη 2η Πανελλήνια Συνάντηση Μακεδόνων που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 13 Μαΐου 2017 και ώρα 18:00 στο Καυτανζόγλειο Στάδιο στη Θεσσαλονίκη, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Μακεδονίας Θράκης και της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. 

Ένα μοναδικό πολιτιστικό γεγονός, όπου παραδοσιακές μακεδονικές ορχήστρες ταξιδεύουν τους θεατές από τη μια άκρη της Μακεδονίας μέχρι την άλλη, ενώ μακεδονικές φορεσιές από τη Φλώρινα μέχρι την Καβάλα συνθέτουν το μωσαϊκό της γνήσιας Μακεδονικής παράδοσης. 

Στην αφήγηση που θα προηγείται κάθε θεματικής ενότητας μπορεί κανείς να εντοπίσει στοιχεία για τις Μακεδονικές φορεσιές, τις μουσικές και τους χορούς που μαρτυρούν την μακραίωνη προέλευσής τους. Στο τέλος της εκδήλωσης νιώστε τον παλμό της μουσικής, δώστε τα χέρια και ελάτε να χορέψουμε σε έναν κύκλο, που θα καλύψει ΟΛΟΚΛΗΡΟ το Στάδιο συμβολίζοντας την πολυπόθητη ενότητα των Ελλήνων!

ΤΕΛΕΤΗ ΕΝΑΡΞΗΣ

Τραγούδια «Η Πατρίδα μου»

«Εδώ Μακεδονία, Ελλάδα εδώ...»

Συμμετέχουν Χορωδία Εκπαιδευτηρίων "ΕΛΠΙΔΑ", Παιδική Χορωδία Αδελφότητας "Χριστιανική Ελπίς", Φοιτητική Χορωδία Αδελφότητας "Χριστιανική Ελπίς» Διεύθυνση : Φοίβη Μυτιληναίου

Διδασκαλία: Ευαγγελία Καλυβίνου - φοίβη Μυτιληναίου

Στο πιάνο: Μαρία Μυτιληναίου

Εθνικός Ύμνος Αικατερίνη Μακρή, Υψίφωνος

Χαιρετισμοί Γεώργιος Τάτσιος, Πρόεδρος Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πολιτιστικών Συλλόγων Μακεδόνων

Μαρία Κόλλια-Τσαρουχά, Υφυπουργός Μακεδονίας-θράκης Απόστολος Τζιτζικώστας, Περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Νίνα Γκατζούλη, Συντονίστρια Παμμακεδονικών Ενώσεων, Πρόεδρος Διεθνούς Ιδρύματος Μεγάλου Αλεξάνδρου, τ. Ύπατος Πρόεδρος Παμμακεδονικής ΗΠΑ, Καθηγήτρια Νεοελληνικών στο Πανεπιστήμιο του New Hampshire.

 ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ

ΝΑΟΥΣΑ

Ορχήστρα: Τρύφων Παζαρέντζης (ζουρνάς),Τρύφων Παζαρέντζης (ζουρνάς), Δημήτρης Παζαρέντζης (νταούλι).

Χοροί:  ΖΑΛΙΣΤΟΣ – ΡΟΙΔΩ - ΘΟΥΡΙΟΣ ΡΗΓΑ ΦΕΡΡΑΙΟΥ

ΝΤΑΒΕΛΗΣ - ΜΑΚΡΥΝΙΤΣΑ - ΜΕΛΙΚΕΣ - ΝΙΖΑΜΙΚΟΣ - ΑΛΩΝΙΑ

ΤΟ ΤΣΑΜΙΚΟ

Ο Νεοελληνικός χορός εμφανίζει πλούτο χορευτικών μορφών, ρυθμών και χρώματος. Αντιπροσωπευτικό παράδειγμα χρονικής πολλαπλότητας αποτελεί ο χορός που ακούγεται στο όνομα «το τσάμικο», και που άλλοτε χορεύεται κατ’ έθιμο, άλλοτε σε γλέντι, σε χαρές κλπ, είναι δε παράδειγμα και προσωπικής χορευτικής έκφρασης.

Το «τσάμικο» στην βιβλιογραφία της Λαογραφίας, της μουσικολογίας, της Ιστορίας χαρακτηρίζεται με τους όρους «Κλέφτικος, Πηδηχτός, Πανελλήνιος, Ανδρικός Πυρρίχιος», κλπ (περιηγητής Pouqueville, Γ. Α Κουσιάδης, Π. Αραβαντινός, Κ. Ρωμαίος, περιοδικό Πανδώρα, κλπ).

Τσάμικο απο το Λύκειο Ελληνίδων Αθηνών, με πρωτοχορευτή το Θωμά Βλαχούλη

Πρώτα από όλα πρέπει να διευκρινίσουμε ότι υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο λανθασμένο όρο «τσάμικος» και στο λαϊκό όρο «το τσάμικο». Ο όρος «τσάμικος» (ουσιαστικό) που υπάρχει στα λεξικά, επιβλήθηκε και χρησιμοποιείται από όλους όσοι ασχολούνται  με τη διδασκαλία, την έρευνα, την μελέτη του ελληνικού χορού και με θέματα τα οποία σχετίζονται με τον χορό όπως μουσική, τραγούδι, λαογραφία κλπ. Τον όρο «το τσάμικο» τον χρησιμοποιούσαν και τον χρησιμοποιούν οι λαϊκοί άνθρωποι όταν τους γίνεται ερώτηση τι χορεύουν (ιδώ χουρεύουμι του τσάμκου…., μας αρέσει του τσάμκου κλπ).

Το τσάμικο  μπορεί να χορευτεί  και από όλη την κοινότητα ομαδικά (δηλαδή όλοι  να χορεύουν τα ίδια  βήματα, τα οποία  ποικίλλουν στις διάφορες περιοχές : 8άρι Συρράκο, 10άρι Θεσσαλία, Ήπειρος - πιο διαδεδομένο -, 14άρι  Κόνιτσα, κλπ), αλλά και ατομικά όπου ο πρωτοχορευτής  σολάρει, αυτοσχεδιάζοντας και εκφράζοντας τον εαυτό του.

Στα αρχαία ποιητικά, μουσικά μέτρα  και την προσωδία (προφορά και εναλλαγή μακρών και βραχέων) το τσάμικο έχει τροχαϊκό ρυθμό (- υ τρίσημος ρυθμός)  σε 3 /4 και 6/8. Το διαπιστώνει κανείς κι από τον τονισμό της μελωδίας στα ηπειρώτικα τσάμικα, όπου  ακούγονται καθαρά μακροί και τονισμένοι, και βραχείς και άτονοι χρόνοι. Αυτό φαίνεται και  από το ακομπανιαμέντο των συνοδευτικών οργάνων, αλλά και από τα ίδια βήματα το χορού. Για να το πούμε πιο πρακτικά  και κατανοητά, όταν χορεύουμε τον ομαδικό τσάμικο σε δέκα κινήσεις, μέσα σε αυτές τις κινήσεις έχουμε πέντε μουσικά μέτρα. Κάθε μουσικό μέτρο έχει δύο κινήσεις: ένα – δύο. Το «ένα» είναι μακρύ-μεγάλο σε διάρκεια και το «δύο» είναι βραχύ – μικρό σε διάρκεια. Δεν έχει κανείς παρά να το χορέψει και θα το διαπιστώσει.

Σχετικά με το ρυθμό του τσάμικου ο S. Baud Bovy, διάσημος εθνικομουσικολόγος, παρατηρεί πως είναι όμοιος με το ρυθμό που έχει το τραγούδι του Σείκιλου. Η επιτύμβια στήλη του Σεικίλου (1ος αι. μ.Χ. ) είναι το πιο σημαντικό μνημείο που έχουμε στην αρχαία ελληνική μουσική. Ανακαλύφτηκε κοντά στις αρχαίες Τράλλεις της Μ. Ασίας και σήμερα βρίσκεται στο μουσείο της Κοπεγχάγης. Στην επιγραφή της στήλης πάνω από τα γράμματα που αποδίδουν το ύψος των φθόγγων υπάρχουν σημεία που καθορίζουν και τη διάρκειά τους. Οι στίχοι της επιγραφής είναι οι εξής: Όσον ζης φαίνου, μηδέν όλως λυπού. Προς ολίγον εστί το ζην, το τέλος ο χρόνος απαιτεί.

Ο χορός  αυτός έχει χαρακτηριστεί ως Πανελλήνιος χορός. Παρόλα αυτά δεν προκύπτει ότι πρόκειται για πανελλήνιο χορό (δεν χορεύεται σε νησιωτικές περιοχές, Θράκη κλπ). Γενικά μπορούμε να πούμε ότι το τσάμικο χορεύεται κυρίως  στις περιοχές, που εκτείνονται γύρω από τον ορεινό  όγκο «ραχοκοκαλιά» της Πίνδου, της οποίας η προέκταση φθάνει  ως τα ορεινά της Πελοποννήσου. Η σχέση του τσάμικου με την ορεινή στεριανή Ελλάδα μπορεί να δώσει και εξήγηση  για τη σχέση του με το κλέφτικο κίνημα (γι’ αυτό άλλωστε λέγεται και κλέφτικος). Χορεύεται δε περισσότερο από άντρες, χωρίς να σημαίνει ότι δεν τον χορεύουν και οι γυναίκες.

Ο όρος «τσάμικο» δεν αναφέρεται σε στοιχεία καταγωγής αλλά σε εξωτερικό εκφραστικό περίγραμμα (κατηγόρημα-προσδιορισμός). Αναφέρουμε παρακάτω συνήθεις φράσεις που σχετίζονται με τον όρο του χορού, και που λέγονται με μεταφορική έννοια, όπως : «Τσαμ’ς είσαι σήμερα», δηλαδή η ενδυμασία σου είναι πολύ ωραία, πολύ προσεγμένη.-«Μη του γυρνάς στου τσάμκου», δηλαδή μη γυρνάς τη συζήτηση σε κατεύθυνση που σε βολεύει - «Όποιος φορεί τα τσάμικα και τ’ άσπρα τα πουκάμισα», δηλαδή το καλαίσθητο της φορεσιάς της φουστανέλας.

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΩΝ ΧΟΡΩΝ 2014

Σεμινάρια Παραδοσιακών Χορών

από την Ένωση Πτυχιούχων Φυσικής Αγωγής Ν. Μαγνησίας

(Ε.Π.Φ.Α.)

Δευτέρα, 13 Ιανουαρίου 2014, 08:05

Η καθιερωμένη ετήσια επιμόρφωση των Συναδέλφων Γυμναστών στους Ελληνικούς Παραδοσιακούς Χορούς με βάση το αναλυτικό πρόγραμμα Φυσικής Αγωγής Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης θα πραγματοποιηθεί σε δύο θεματικές ενότητες στις εξής ημερομηνίες:

Δευτέρα 20 Ιανουαρίου 2014 & Δευτέρα 27 Ιανουαρίου 2014, στην αίθουσα πολλαπλών χρήσεων του 3ου και 20ου Δημοτικού Σχολείου Βόλου (Όγλ - Γαλλίας / απέναντι από την Πυροσβεστική Υπηρεσία).

Ώρα έναρξης: 20:30.

Εκλογοαπολογιστική Συνέλευση Ε.Π.Φ.Α.

Η Ένωση Πτυχιούχων Φυσικής Αγωγής Ν. Μαγνησίας (Ε.Π.Φ.Α.), ενημερώνει τα μέλη της ότι, την Δευτέρα 27 Ιανουαρίου 2014, μετά το πέρας της επιμόρφωσης στους παραδοσιακούς χορούς, θα πραγματοποιηθούν και οι εκλογές για την ανάδειξη νέου Διοικητικού Συμβουλίου.

Η συμμετοχή όλων των Συναδέλφων είναι απαραίτητη.

Η Ε.Π.Φ.Α. Ν. Μαγνησίας που ιδρύθηκε το 1975, είναι ένας επιστημονικός φορέας μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα με σκοπό την καθιέρωση, προαγωγή και ανάπτυξη της Φυσικής Αγωγής και του Αθλητισμού, την εξάπλωση του υγιούς αθλητικού πνεύματος, την επιμόρφωση και στήριξη των συναδέλφων πτυχιούχων Φυσικής Αγωγής καθώς και την προβολή και προώθηση των αιτημάτων τους σε συνεργασία με όλους τους επιστημονικούς φορείς.

Πληροφορίες για όλες τις προγραμματισμένες δράσεις μας θα βρείτε στην ιστοσελίδα μας, στην ηλεκτρονική διεύθυνση:https://sites.google.com/site/epfamag/
καθώς και στο προφίλ μας στο Facebook: ΕΝΩΣΗ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ (Ε.Π.Φ.Α.)

Δευτέρα 27 Ιανουαρίου 2014

Η δεύτερη και τελευταία θεματική ενότητα της επιμόρφωσης των Γυμναστών στους Ελληνικούς Παραδοσιακούς Χορούς με βάση το αναλυτικό πρόγραμμα Φυσικής Αγωγής Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης θα πραγματοποιηθεί την προσεχή Δευτέρα 27 Ιανουαρίου 2014, στην αίθουσα πολλαπλών χρήσεων του 3ου και 20ου Δημοτικού Σχολείου Βόλου (Όγλ – Γαλλίας / απέναντι από την Πυροσβεστική Υπηρεσία). Ώρα έναρξης: 20:30. Σε όλους τους συμμετέχοντες, θα δοθούν βεβαιώσεις παρακολούθησης.

ΑΝΟΙΚΤΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΩΝ  ΧΟΡΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΚΑΔΙΑ

Κυριακή  9 Φεβρουαρίου 2014

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Χορολογικής Εταιρείας σας ενημερώνει πως θα πραγματοποιήσει τo 20^ο ημερήσιο σεμινάριο παραδοσιακών χορών, την Κυριακή  9 Φεβρουαρίου 2014, στην αίθουσα εκδηλώσεων του 64ου Δημοτικού Σχολείου Πάτρας  (οδός: Αμερικής 8, Πάτρα, Τερψιθέα).

Διδακτικά θα αφορά την ποικιλομορφία και τις ιδιαιτερότητες των παραδοσιακών χορών της Αρκαδίας και συγκεκριμένα των περιοχών της Νεστάνης και της ιδιαίτερης περιοχής της Τσακωνιάς, λόγω κυρίως της χρήσης της γλώσσας, των χορευτικών δρώμενων, της παραδοσιακής μουσικής και του τραγουδιού (διδακτική προσέγγιση-μορφολογική ανάλυση-εθνογραφικά στοιχεία).

Εισηγήτρια θα είναι η κ.Χριστίνα Ζαμπαθά, καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής, από την Τρίπολη, η οποία έχει ερευνήσει τους παραδοσιακούς χορούς των παραπάνω περιοχών. Έχει παρακολουθήσει και οργανώσει δεκάδες σεμινάρια με θέμα τον παραδοσιακό χορό, είναι ιδρυτικό μέλος του χορευτικού ομίλου Τρίπολης και από το 2010, συνταξιούχος πλέον, είναι εκλεγμένη δημοτική σύμβουλος του Δήμου Τριπόλεως, πρόεδρος του ΝΠΔΔ του αντίστοιχου Δήμου και υπεύθυνη πολιτισμού, αθλητισμού και περιβάλλοντος.

Το σεμινάριο μπορούν να το παρακολουθήσουν χοροδιδάσκαλοι, καθηγητές φυσικής αγωγής, χορευτές και οποιοσδήποτε ενδιαφέρεται για τη μουσική παράδοση του τόπου μας.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Κυριακή 09/02/2014 από τις 8:30π.μ. – 09:30π.μ., θα πραγματοποιηθούν εγγραφές, από τις 09:30π.μ.- 2μ.μ. παρακολούθηση του σεμιναρίου (θεωρητικά στοιχεία και διδασκαλία χορών) και από 2μ.μ-3μ.μ, θα πραγματοποιηθεί ανακεφαλαίωση με βιντεοσκόπηση όλων των χορών που διδάχθηκαν για να ετοιμαστεί ψηφιακός δίσκος εικόνας.

ΓΙΑ ΤΟ Δ.Σ ΤΗΣ ΧΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

Ο Πρόεδρος 

Νικόλαος Πομώνης

Ο Γραμματέας

Νικόλαος Χρόνης

Σεμινάριο παραδοσιακών χορών στη «Χοροκίνηση»

Πύργος

Πέμπτη, 13 Φεβρουαρίου 2014

Με τον κορυφαίο χοροδιδάσκαλο Βασίλη Καρφή

Η σχολή χορού «Χοροκίνηση» συνεχίζει την εκπαιδευτική της δράση γύρω από το χορό. Αυτή τη φορά η σχολής του Ανδρέα και της Πόπης Παναγοπούλου διοργανώνει σεμινάριο παραδοσιακών χορών με εισηγητή τον κορυφαίο καθηγητή φυσικής αγωγής κ. Βασίλη Καρφή. Το σεμινάριο θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 15 και την Κυριακή 16 Φεβρουαρίου, στο χώρο της σχολής, και ώρες: Σάββατο 4:30μμ-9μμ & Κυριακή 11πμ-3μμ. Τα θέματα που θα προσεγγίσει το σεμινάριο είναι:

- Το 9σημο ρυθμικό σχήμα στο χορευτικό ρεπερτόριο της Μ. Ασίας
- Συρτός και μπάλος στο Αιγαίο (Δυτ. Παράλια Μ. Ασίας, ΒΑ Αιγαίο & Κυκλάδες)
- Διδακτική προσέγγιση χορών της Β. Θράκης

Πληροφορίες στα τηλέφωνα: 26210-33507 & 6936544920 και στη σχολή: Υψηλάντου 35Α

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΩΝ ΧΟΡΩΝ

Σάββατο 15 Φεβρουαρίου 2014

Το Σάββατο 15 Φεβρουαρίου 2014 και ώρα 12.00 - 18.00μμ θα πραγματοποιηθεί σεμινάριο παραδοσιακών χορών στην αίθουσα εκδηλώσεων του 1ου Γενικού Λυκείου Πειραιά στην οδό Αφεντούλη 5 κοντά στο Τζάνειο Νοσοκομείο.

Εισηγητές

- Στέργιος Βακουλης από το Άγιο Πνεύμα Σερρών θα μας παρουσιάσει φορεσιές, ήθη και έθιμα, χορούς και τραγούδια από τα Νταρνακοχώρια

- Αθηνά Σιδερη από την Καρδίτσα θα μας παρουσιάσει φορεσιές, ήθη και έθιμα, χορούς και τραγούδια από την Καρδίτσα (Καραγκούνηδες)

- Κυριάκος Βλασιαδης θα μας παρουσιάσει χορούς και τραγούδια από την Σινασό.

Για συμμετοχή στο σεμινάριο παρακαλώ επικοινωνήστε στο :

698 44 20 513 (Κώστας Τουλάτος)

694 91 35 332 (Βασίλης Κατσομήτρος)

Τιμή Σεμιναρίου 20€

Θα δοθούν μουσικές και λαογραφικά στοιχεία της κάθε περιοχής σε ψηφιακή μορφή. Σας περιμένουμε!

Δείτε το προφίλ του Συλλόγου "ΗΓΕΧΟΡΟΣ" εδώ :

http://www.sillogoi.gr/sillogos302.aspx

Σεμινάριο παραδοσιακών χορών των Κυκλάδων στη Νάξο

Σάββατο 22 Φεβρουαρίου

Ο Χορευτικός Όμιλος Φοιτητών, σε συνεργασία με το Σύλλογο Κορωνιδιατών Χώρας Νάξου, θα πραγματοποιήσει το Σάββατο 22 Φεβρουαρίου σεμινάριο παραδοσιακών χορών των Κυκλάδων με εισηγητή το δάσκαλο της ομάδας, Αποστόλη Ψαρρό...

Το σεμινάριο θα πραγματοποιηθεί στην αίθουσα της παλιάς μονής Ουρσουλινών, στο κάστρο της Νάξου.

Η διδασκαλία θα ξεκινήσει στις 3μμ και θα περατωθεί στις 9μμ.

Η συμμετοχή στο σεμινάριο δεν απαιτεί προγενέστερη γνώση χορού, ούτε υφίστανται ηλικιακά κριτήρια και έχει κόστος 20 ευρώ (με απόδειξη) στο οποίο συμπεριλαμβάνονται, φάκελος με ιστορικά και άλλα στοιχεία, DVD με τις μουσικές των χορών που διδάχθηκαν, μπουφές στα διαλείμματα κλπ.

Στο τέλος του σεμιναρίου θα δοθούν βεβαιώσεις συμμετοχής.

Εγγραφές θα γίνονται στο χώρο της εκδήλωσης από τις 2μμ.

Επιθυμητές προεγγραφές (τηλεφωνικά, με email ή στην αίθουσα του Συλλόγου Κορωνιδιατών Χώρας) για τον καλύτερο προγραμματισμό της εκδήλωσης.

Ο σύλλογος, παραμένει στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε πληροφορία.

Σε ανάλογη περίπτωση μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον Πρόεδρο του Συλλόγου Κορωνιδιατών Χώρας κ. Μανωλά Σπύρο στο 697269493 ή τον Πρόεδρο του Χ.Ο.Φ. κ. Ψαρρό Απόστολο στο 6944187416 (t_psarros@yahoo.com).

Χορευτικος Ομιλος Καρδιτσας ''ΜΕΝΕΛΑΙΣ''

14 – 16 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014

Καλώς να ορίσετε στα ιστορικά Άγραφα.....στη μαγευτική περιοχή της Λίμνης Ν. Πλαστήρα.....στο ξενοδοχείο Anatoli.......
Καλώς να ορίσετε & να συμμετάσχετε στα γλέντια & στο σεμινάριο παραδοσιακών χορών..... ΑΓΡΑΦΑ 2014

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΩΝ ΧΟΡΩΝ ΑΓΡΑΦΑ 2014.
ΛΙΜΝΗ ΝΙΚ. ΠΛΑΣΤΗΡΑ, ΚΑΡΔΙΤΣΑ 14 – 16 ΜΑΡΤΙΟΥ.
Hotel ''anatoli'', Νεοχώρι Καρδίτσας, Λίμνη Νικ. Πλαστήρα.
ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ: Λαογραφικός Όμιλος Καρδίτσας ''ΜΕΝΕΛΑΙΣ''

ΕΙΣΗΓΗΤΕΣ – ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ :
ΜΠΕΑΣ ΘΑΝΑΣΗΣ…....... ΖΑΓΟΡΙ – ΚΟΝΙΤΣΑ,
ΓΑΛΑΝΑΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ....ΚΥΘΗΡΑ – ΑΝΤΙΚΥΘΗΡΑ,
ΤΟΥΛΑΤΟΣ ΚΩΣΤΑΣ....... ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ,
ΒΑΣΙΛΑΡΑΣ ΗΛΙΑΣ......... ΚΑΡΠΑΘΟ.

Στις ΞΕΧΩΡΙΣΤΕΣ ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΒΡΑΔΙΕΣ – ΓΛΕΝΤΙΑ του σεμιναρίου ΑΓΡΑΦΑ 2014, Παρασκευή 14 και Σάββατο 15 Μαρτίου, συμμετέχουν οι ΑΞΙΟΛΟΓΟΙ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΜΟΥΣΙΚΟΙ :
Παράσχος Δημήτρης ΚΛΑΡΙΝΟ
Παπαδόπουλος Αντώνης ΚΡΟΥΣΤΑ
Πιντζιλαίος Αποστόλης ΛΑΟΥΤΟ
Μακρυγιάννης Βασίλης ΑΚΟΡΝΤΕΟΝ
Ρούμπος Θάνος ΒΙΟΛΙ
Κοτσιώλης Τάσος ΒΙΟΛΙ
Αντιμισιάρης Γιάννης ΤΣΑΜΠΟΥΝΑ - ΤΡΑΓΟΥΔΙ
Μάλτας Μανώλης ΛΥΡΑ
Λιγνός Γιάννης ΛΑΟΥΤΟ - ΤΡΑΓΟΥΔΙ
Νταλάρας Βασίλης ΤΡΑΓΟΥΔΙ

Για κάθε επί μέρους πληροφόρηση – χρήσιμη διευκρίνιση, ο κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να απευθυνθεί στα εξής τηλέφωνα: 6974 553 523 (cosmote), 6970 162 939 & 6987 163 550 (what's up), 6932 216 042 (vodafone)
e-mail : menelais@hol.gr

2ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΩΝ ΧΟΡΩΝ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΩΝ ΧΟΡΩΝ

ΕΛΑΣΣΟΝΑΣ

5-6 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2014

Η Ακαδημία Έρευνας Παραδοσιακών Χορών Ελασσόνας διοργανώνει το διήμερο 05/04/2014 – 06/04/2014 το 2ο σεμινάριο παραδοσιακών χορών με τη συμμετοχή καταξιωμένων χοροδιδασκάλων του είδους, ερευνητών – λαογράφων. Το σεμινάριο απευθύνεται σε δασκάλους παραδοσιακών χορών, χορευτές, μουσικούς και φίλους των παραδοσιακών χορών και της παραδοσιακής μουσικής γενικότερα. 

Το σεμινάριο καλύπτει τις παρακάτω θεματικές ενότητες.

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ

Χοροί και τραγούδια της περιοχής της Κρήτης

Εισήγηση - Διδασκαλία: Κατσιρντάκης Νικόλαος

Χοροί και τραγούδια της περιοχής των Σερρών

Εισήγηση - Διδασκαλία: Παπακώστας Χρήστος

Χοροί και τραγούδια της Δυτικής Θράκης

Εισήγηση - Διδασκαλία: Γκορόγιας Ιωάννης

Το σεμινάριο περιλαμβάνει:

Διδασκαλία χορών και τραγουδιών όπως προέκυψαν από επιτόπια έρευνα.

Αναφορές σε πανηγύρια, έθιμα, δρώμενα, μουσική, τραγούδια και άλλα στοιχεία του τοπικού πολιτισμού.

Χορήγηση φακέλου και εργασιών σεμιναρίου (σε γραπτό και ηλεκτρονικό μέσο - CD).

Απονομή βεβαίωσης συμμετοχής.

Διανυκτεύρευση με πρωϊνό σε δίκλινο ή τρίκλινο δωμάτιο.

Καφές και μικρογεύματα στα διαλείμματα του σεμιναρίου.

Γλέντι με ζωντανή μουσική από τις διδασκόμενες περιοχές στην αίθουσα δεξιώσεων «Hamos Place» στην Ελασσόνα.

Σημείωση:

Η έναρξη του σεμιναρίου και των μαθημάτων θα γίνει το Σάββατο 05 Απριλίου 2014 και ώρα 12.00. Η λήξη του σεμιναρίου και των μαθημάτων θα γίνει την Κυριακή 06 Απριλίου 2014 και ώρα 15.00. Οι εργασίες του σεμιναρίου θα γίνουν στην αίθουσα δεξιώσεων «Hamos Place» (οδός Ολυμπιωτίσσης) στην Ελασσόνα.

Τιμές:

Σεμινάριο και διδασκαλία χορών 50 €

Διαμονή 25 € / άτομο σε δίκλινο δωμάτιο και 20 € / άτομο σε τρίκλινο δωμάτιο. Επιπλέον χρέωση για μονόκλινο δωμάτιο.

Συμμετοχή στο γλέντι 15 €

DVD με τη διδασκαλία των χορών 20 €

Για τον καλύτερο προγραμματισμό του σεμιναρίου παρακαλούμε να δηλώσετε έγκαιρα τη συμμετοχή σας μέχρι την Τρίτη 1 Απριλίου 2014.

Πληροφορίες:

Για περισσότερες πληροφορίες για το σεμινάριο καθώς και για δηλώσεις συμμετοχής μπορείτε να απευθύνεστε στα τηλέφωνα της οργανωτικής επιτροπής:

Καφάσης Κωνσταντίνος: 6974 304048

Κόκκινος Ιωάννης: 6946 814882

Κόκκινος Γεώργιος: 6981 315168

Κατσιούρα Αλεξάνδρα: 6975 642068

καθώς και στα mail: aepahgr@hotmail.com - kostaskafasis@hotmail.com

Συνεχή ενημέρωση καθώς και νέα – ανακοινώσεις για το σεμινάριο στην ιστοσελίδα της Ακαδημίας www.elassonadacademy.gr και στη σελίδα της Ακαδημίας στο facebook: www.facebook.com/elassonadacademy

23^ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΩΝ ΧΟΡΩΝ

Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία 'Εν Χορώ'
Πραντσίδης Ιωάννης και Μούτσελος Μπάμπης

(22-26 Απριλίου 2014)

Για 23η χρονιά πραγματοποιείται η συνάντηση δασκάλων και στελεχών συγκροτημάτων Ελληνικού Παραδοσιακού Χορού, από 22/04/2014 έως 26/04/2014 στο ξενοδοχείο «ΟΡΦΕΑΣ» στη Σκοτίνα Πιερίας, με την επιστημονική υποστήριξη του επίκουρου καθηγητή Γιάννη Πραντσίδη, του τ. συμβούλου Φυσικής Αγωγής Μπάμπη Μούτσελου και των καθηγητών Φυσικής Αγωγής Νίκου Μούτσελου και Δήμου Πραντσίδη.

Στις 22 συναντήσεις που πραγματοποιήθηκαν μέχρι σήμερα δίδαξαν πάνω από 100 δάσκαλοι εξειδικευμένοι στους χορούς των περιοχών τους και ένας μεγάλος αριθμός ειδικών επιστημόνων στον τομέα της λαογραφίας, της μουσικής, της ιστορίας και της διδακτικής του χορού.
Φέτος στην προσπάθεια μας να διατηρήσουμε το υψηλό επίπεδο της συνάντησής, αλλά ταυτόχρονα να ανταποκριθούμε στις δικές σας ανάγκες, κρατήσαμε το κόστος χαμηλό, εμπλουτίσαμε το πρόγραμμα και αυξήσαμε τον διδακτικό χρόνο ανά εισηγητή ώστε να παρέχουμε μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα από κάθε περιοχή.

Διδασκόμενες περιοχές:
1. ΘΡΑΚΗ
α) Βόρεια

1) Καβακλί-Μ. Θάλασσα: Πραντσίδης Γιάννης & Πραντσίδης Δήμος.
β) Ανατολική

2)Σαμάκοβο: Μαντζούρης Δημήτρης & Καλαβρινός Γιώργος.
3) Ισβοάρελε Ρουμανίας : Ανέστη Αλέξε

2. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ
α) Δυτική:

1)Κλεισούρα Καστοριάς: Σιώκης Νίκος
β) Ανατολική:

2)Βαμβακόφυτο: Κουλιάλης Νίκος και ομάδα γυναικών
3) Ελευθερές και Νικήσιανη Καβάλας: Γκίκας Δήμος.

3. ΚΥΚΛΑΔΕΣ
Κύθνος: Καρφής Βασίλης

4. ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ
Κάρπαθος: Ζωγραφίδης Μιχάλης

5. ΟΜΙΛΙΑ
Λουτζάκη Ρένα (Αναπληρώτρια καθηγήτρια της Ανθρωπολογίας του χορού (Παν/μιο Αθηνών-Τμήμα Μουσικών Σπουδών)

Το σεμινάριο περιλαμβάνει επίσης:
Κάθε βράδυ γλέντι με ορχήστρες από τις διδασκόμενες περιοχές.
Μαθήματα ρυθμολογίας, τραγουδιού: Μούτσελος Νίκος
Προβολές βίντεο, φωτογραφιών.
Παρουσίαση των φορεσιών από τις διδασκόμενες περιοχές.
Διαμονή σε δίκλινα δωμάτια με πλήρη διατροφή.
Παράδοση φακέλου με το υλικό του σεμιναρίου.
Απονομή βεβαιώσεων συμμετοχής.

Το κόστος συμμετοχής στο σεμινάριο είναι 290 ευρώ και περιλαμβάνει όλα τα παραπάνω.
Για τους φοιτητές το κόστος συμμετοχής είναι 250 ευρώ.
Για τους συνοδούς που δεν συμμετέχουν στα μαθήματα το κόστος συμμετοχής είναι 200 ευρώ.
Έναρξη σεμιναρίου Τρίτη 22-4-2014 και ώρα 5 μ.μ.

Για τον καλύτερο προγραμματισμό, παρακαλούμε δηλώστε έγκαιρα τη συμμετοχή σας.

Για περισσότερες πληροφορίες και δηλώσεις συμμετοχής μπορείτε να απευθύνεστε στην: Πραντσίδου Βάσω, Αιγίνιο 60300, Τηλ & φαξ: 2353023265, Κιν.: 6976236403

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ

Σύντομη αναδρομή στον ελληνικό χορό μέχρι σήμερα

Στην  αρχαιότητα η διδασκαλία του χορού θεωρείτο ουσιαστικής εκπαιδευτικής σημασίας, ένας τρόπος ολοκλήρωσης του πνεύματος και του σώματος. Αποτελούσε δε έναν ουσιαστικό κομμάτι της στρατιωτικής και θρησκευτικής εκπαίδευσης. Κατά την διάρκεια του Μεσαίωνα ο χορός αποδυναμώθηκε λόγω της αρνητικής επίδρασης της Χριστιανικής  Εκκλησίας σε αυτόν. Αυτό δεν σημαίνει ότι εξαφανίστηκε. Στην εποχή της Τουρκοκρατίας και μετά, όπου και αναπτύχθηκε η πλειοψηφία των  ελληνικών παραδοσιακών χορών, ο ρόλος του χορού ήταν περισσότερο ένας τρόπος ενθάρρυνσης της κοινωνικής συνοχής.   Βέβαια ο χορός, τότε, αποτελούσε  αναπόσπαστο κομμάτι  της ζωής  του λαού και μέσο  κοινωνικής ανάδειξης.  Δεν είχε μόνο ψυχαγωγικό χαρακτήρα αλλά και τελετουργικό (αρραβώνας, γάμος, έθιμα, κλπ), μερικές φορές  μάλιστα, αποτελούσε και την κορυφαία εκδήλωση της κοινότητας (τρανός χορός έξω από την εκκλησία του πολιούχου Αγίου ή στην πλατεία του χωριού). Αυτό το πράγμα τώρα σπάνια συμβαίνει ή απλά αναβιώνεται. Και αυτό  γιατί έχουν πλέον αλλάξει οι συνθήκες  ζωής (αστικοποίηση, αστυφιλία, μαζικοποίηση, εμπορευματοποίηση, και γενικά αλλαγή του παραδοσιακού  τρόπου ζωής). Η κοινωνική πραγματικότητα είναι διαφορετική, έτσι έχει αλλάξει και η χορευτική ταυτότητα των Ελλήνων. Από την βιομηχανική επανάσταση και έπειτα το ρεπερτόριο του χορού  του νεοέλληνα έχει πάρει άλλες διαστάσεις - ευρωπαϊκοί χοροί (μάμπο, βαλς, ταγκό κλπ ) - μοντέρνοι χοροί, (lambada, twist, slow rock, disco, break-dance, rave, hip hop, techno κλπ) - λαϊκοί χοροί (σύγχρονα συρτο-τσιφτέλια, χασάπικα και ζεϊμπέκικα, κλπ) σε βάρος του γνήσιου  ελληνικού παραδοσιακού χορού.

Η θέση των παραδοσιακών ελληνικών χορών στην εποχή μας και ο  ρόλος που παίζουν πλέον είναι ο εξής: Μετά από μια δοκιμασία κατά την μεταπολεμική εποχή όπου για λόγους πολιτικούς υπήρχε προβολή των παραδοσιακών χορών, έχει πλέον γίνει σαφής η επανεκτίμηση της θέσης και του ρόλου τους. Θα λέγαμε πως για την πλειοψηφία της αστικής κοινωνίας ο ρόλος του χορού είναι μόνο ψυχαγωγικός. Σε πιο μικρές κοινωνίες με τα τοπικά πανηγύρια, που αναβιώνουν όλο και περισσότερο τα τελευταία χρόνια, οι δημοτικοί χοροί είναι το σπουδαιότερο μέσον κοινωνικής επαφής και διατήρησης μιας τοπικιστικής ταυτότητας. Πόσα, όμως, χωριά ζωντανεύουν κατά τη διάρκεια των μεγάλων πανηγυριών του καλοκαιριού, για να πέσουν σε ερήμωση αμέσως μετά; Και έχουμε τέλος τους Έλληνες του εξωτερικού και παλιννοστούντες, όπου οι δημοτικοί χοροί αποτελούν λόγος συνεύρεσης και επανασύνδεσης με την πατρίδα.

Σήμερα στην εποχή της ταχύτητας, της διάχυσης των ιδεών και του νέου τρόπου ζωής του ανθρώπου βιώνουμε μια νέα πραγματικότητα. Όμως στην καρδιά και στην ψυχή του Έλληνα είναι χαραγμένος βαθιά ο μακραίωνος λαϊκός πολιτισμός που εξακολουθεί να γαλουχεί, να διασκεδάζει και να συνοδεύει την κάθε χαρά και λύπη του. Στην προσπάθεια  διατήρησης και μεταβίβασης   του παραδοσιακού χορού, του τραγουδιού και της μουσικής στη νέα γενιά σημαντικό ρόλο παίζουν οι πολιτιστικοί σύλλογοι, το εκπαιδευτικό σύστημα, οι λαϊκοί οργανοπαίκτες και οι ίδιοι οι κάτοικοι της ελληνικής υπαίθρου, των ορεινών χωριών μας. Αυτοί που με την αγάπη τους, το πάθος και το  μεράκι διατηρούν και κοινωνούν μαζί μας την ιστορία  και την ταυτότητα μας μέσα από το χορό και το τραγούδι. Βέβαια στα αστικά κέντρα εκλείπουν οι παραδοσιακοί κάτοικοι, οι οποίοι κουβαλάνε   την παράδοση μέσα τους.

Στη ροή του 20ου αιώνα παρατηρούμε ένα μείγμα χορών και μουσικών που ακούγονται και χορεύονται, από το ρεμπέτικο μέχρι τα συρτο-λαϊκά και τα τσιφτετέλια. Αξίζει να σημειωθεί από τις πρόσφατες εξελίξεις ότι δημιουργήθηκαν πλέον πάρα πολλοί πολιτιστικοί χορευτικοί σύλλογοι (σωματεία) στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, πάρα πολλές σχολές χορού, καθώς επίσης και σε αθλητικό επίπεδο την ίδρυση του Εθνικού Συμβουλίου Χορού Ελλάδας, καθώς και την προσπάθεια για ίδρυση Ελληνικής Ομοσπονδίας Αθλητικού Χορού. Επίσης, θα πρέπει να αναφερθεί ότι υπάρχουν πλέον Φεστιβάλ Χορού (Φεστιβάλ Αθηνών, Φεστιβάλ Καλαμάτας) καθώς και εβδομάδα Σύγχρονου Χορού, ενώ πολλές ανεξάρτητες ομάδες χορού, όπως η Ομάδα εδάφους του Δ. Παπαιωάννου κατάφερε να ξεπεράσει τα εθνικά σύνορα.

Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

 
Στη νεότερη Ελλάδα οι παραδοσιακοί χοροί ή δημοτικοί χοροί χαρακτηρίζονται οι χοροί των αγροτικών κυρίως περιοχών, οι οποίοι είναι προϊόν προφορικής κατά κανόνα παράδοσης.

Οι χοροί μαζί με τη μουσική και τα τραγούδια, που έφτασαν μέσα από την προφορική παράδοση ως τις ημέρες μας, συνδέονται άμεσα με την περίοδο της Τουρκοκρατίας και της Ελληνικής Επανάστασης, οι ρίζες τους όμως προχωρούν βαθιά στο παρελθόν. Αυτή την περίοδο, φαίνεται ότι οι Έλληνες δεν έπαψαν να τραγουδούν  και να χορεύουν και  όπως διέσωσαν την  γλώσσα τους έκαναν το ίδιο με την μουσικοχορευτική παράδοσή τους, η οποία γνώρισε ιδιαίτερη άνθηση στον 18ο και 19ο αιώνα. Στην δύσκολη αυτή περίοδο, όπου η εκπαίδευση  των Ελλήνων ήταν αδύνατη  ο χορός συνέβαλε μαζί με πολλά άλλα  στην διατήρηση της συνοχής της ελληνικής κοινωνίας και της εθνικής ταυτότητας.

Πληροφορίες για τον χορό κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας βρίσκει κανείς στις περιγραφές διαφόρων ξένων περιηγητών που επισκέπτονταν την Eλλάδα την περίοδο αυτή και δημοσίευαν τις εντυπώσεις τους (Οι Γάλλοι Pierre Bellon, Jean de Gontaut Biron, Pierre Augustin, MadamChenier, Ο Ιησουΐτης μισσιονάριος  Sauger, Οι Άγγλοι Porter, Richard Chandler, Edward Dodwell, T.Smart Hughes κ.α.)

Μελετώντας τα χρονικά των Ευρωπαίων περιηγητών μια πρώτη εκτίμηση που μπορεί να κάνει κανείς είναι ότι, στις πληροφορίες που περιβάλλονται σε αυτά όσον αφορά τα ήθη και τα έθιμα, τους χορούς και τα τραγούδια κλπ υπάρχουν πολλά στοιχεία που τα βρί-σκουμε και στην σημερινή μας παράδοση. Η Ελληνική κοινωνία τότε ήταν πιο συσπειρωμένη λόγω του κατακτητή και δεν υπήρχε μεγάλο  χάσμα λαού και υψηλής κοινωνίας.

Και οι περιηγητές αλλά και οι  Έλληνες  λαογράφοι αργότερα μετά  την σύσταση  του Ελληνικού κράτους προσπάθησαν να αποδείξουν την συνέχεια του Ελληνικού πολιτισμού  από την αρχαιότητα ως σήμερα.  Αυτό ενισχύθηκε κι όλας γιατί ορισμένοι Ευρωπαίοι αμφισβήτησαν την Ελληνικότητα των Νεοελλήνων και ιδιαίτερα ο Γερμανός Φαλμεράϊερ μίλησε  για εκσλαβισμό της Ελλάδας.

Ωστόσο το να παραδεχτούμε ότι οι σημερινοί Ελληνικοί χοροί είναι ίδιοι με τους αρχαίους θα ήταν αδικαιολόγητο. Και όλες οι προσπάθειες της σύνδεσης του παρελθόντος με το παρόν   παραμένουν άνευ επιστημονικής τεκμηρίωσης γιατί όπως μας λένε οι ερευνη-τές δεν έχουμε λεπτομερείς περιγραφές των χορών στα αρχαία κείμενα και οι ζωγραφιές που βλέπουμε στα αγγεία δεν μπορούν να μας δώσουν τον ρυθμό ή την κίνηση.

Η ιδέα όμως της αποδείξεως της Ελληνικής συνέχειας  έφερε καρπούς και ο ιδρυτής και θεμελιωτής της Ελληνικής Λαογραφίας Νικόλαος Πολίτης (1852-1921) βοήθησε τα μέγιστα προς την κατεύθυνση αυτή και με τα έργα του επηρέασε βαθιά του σύγχρονους  του Έλληνες λογοτέχνες να στρέψουν το ενδιαφέρον τους προς τις πηγές της Ελληνική παράδοσης. Είναι γεγονός ότι στις πρώτες δεκαετίες  μετά την επανάσταση, εκτός από την επαρχία όπου ο χορός ζούσε και βασίλευε και οι Αθηναίοι συνέχιζαν να χορεύουν όχι μόνο στις λαϊκές αλλά και σε κοινωνικές εκδηλώσεις των ανακτόρων. Μας αναφέρει η Ν. Κρεστεντίνου (πρώτη έφορος του Λυκείου Ελληνίδων  το 1911) ότι στα ανάκτορα οι ξένοι  εντυπωσιάζονταν  από το ωραίο χορευτικό θέαμα   των Ελλήνων  μεγάλο αξιωματικών με τις φουστανέλες τους  καθώς και των κυριών με την  εθνική τους  Ελληνική ενδυμασία. Σιγά σιγά όμως η Αθηναϊκή κοινωνία στρέφεται προς τα Ευρωπαϊκά πρότυπα και  περιφρονεί την επαρχία.

Στις αρχές του 20ου αιώνα, ωστόσο, το κλίμα αλλάζει και με πρωτοβουλία της Καλλιρρόης Παρρέν (του Λυκείου Ελληνίδων Αθηνών) άλλα και άλλων νεοϊδρυθέντων συλλόγων (σύλλογος «Τέχνη») ο κόσμος  ενδιαφέρεται για τους Ελληνικούς χορούς. Έτσι εμφανίζονται οι πρώτοι χοροδιδάσκαλοι. Με τις παρεμβάσεις των χοροδιδασκάλων (Αργύριος Ανδρεόπουλος, Χαράλαμπος Σακελαρίου, Χαράλαμπος Νέζος, Κωνσταντίνος Λάμπρου κλπ) την εποχή αυτή  συνεχίζεται να γίνεται προσπάθεια σύνδεσης και  αναζήτησης της συνέχειας με την αρχαιότητα,  χωρίς όμως να υπάρχει βιωματική εμπειρία και επιτόπια έρευνα από μέρους των χοροδιδασκάλων. Η αντίληψη ότι η μουσική φράση πρέπει να  συμπίπτει με τη χορευτική φράση (που μπορεί να συμβαίνει σε κάποιους χορούς), η χρήση του πιάνου στα μαθήματα και η χρήση της μπάντας σε εκδηλώσεις  σύμφωνα με ευρωπαϊκά πρότυπα αυτά τα χρόνια είχαν αρνητικά αποτελέσματα όχι μόνο στον χορό άλλα και στο τραγούδι. Το Λύκειο Ελληνίδων  Αθηνών παίζει καθοριστικό  ρόλο στις εξελίξεις. Ένα σφάλμα επίσης είναι ότι χρησιμοποιούνται μόνο γυναίκες στις χορευτικές ομάδες. Στο 1933 μόνο αρχίζουν να μετέχουν άνδρες (εκδήλωση του Λυκείου στη Κωνσταντινούπολη όπου συμμετέχει και ο γνωστός ζωγράφος Γιάννης Τσαρούχης).

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΛΑΙΚΩΝ ΧΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ (ΔΗΜΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ)

8^ο Διεθνές Συνέδριο για την έρευνα του χορού

Δράμα, 13-17/7/94

Επιστημονική ανακοίνωση με θέμα :

Οργάνωση και διδακτική των ελληνικών λαϊκών χορών στην παιδική ηλικία

Γιάννης Δήμας & Δάφνη Ιακωβάκη - Δήμα

 (Η δημοσίευση της εργασίας γίνεται κατόπιν αδείας των συγγραφέων)

Ο χορός είναι ένα κοινωνιολογικό φαινόμενο που παλιότερα μεταδιδόταν από γενιά σε γενιά, από τον γεροντότερο στο νεότερο μέσα από την ίδια τη ζωή.

Σήμερα όμως με την αστικοποίηση της ζωής, οι συνθήκες αυτές άλλαξαν και τον ρόλο αυτό της μετάδοσης του παραδοσιακού χορού ανέλαβαν συγκεκριμένα άτομα, γνώστες ή μη γνώστες του παραπάνω αντικειμένου.

Στην εποχή του 2000, στο σύγχρονο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι και στην εποχή της εξειδίκευσης, ο ειδικευμένος καθηγητής Φυσικής Αγωγής καλείται να παίξει πρωτεύοντα ρόλο σ' αυτό, γιατί ως μελετητής του ιδιαίτερα σημαντικού αυτού αντικειμένου (για την ιστορία μιας πολιτισμικής ομάδας ανθρώπων ή και ακόμη ενός ολόκληρου έθνους) είναι φορέας πολιτισμού, είναι φορέας παιδείας.

Για να αποτελέσει ο λαϊκός χορός πραγματικό και ουσιαστικό στοιχείο εκπαίδευσης, θα πρέπει να οργανωθεί σε βάση καθαρά εκπαιδευτική και με προγραμματισμό διδασκαλίας σε χρονοδιάγραμμα τουλάχιστον 4 (τεσσάρων) ετών, όπου θα πρέπει να παρέχονται όλες οι βασικές γνώσεις.

Η συμπλήρωση όμως άλλων 3 ετών βοηθά στη χορευτική ωρίμανση και στη δυνατότητα έκφρασης, της τοπικής λαογραφικοχορευτικής προσωπικότητας μιας συγκεκριμένης περιοχής.

Για το λόγο αυτό θα πρέπει, οι θεματικές (χορευτικές) ενότητες να κατανεμηθούν έτσι, που να αποτελούν αλυσίδα και σκάλα πάνω στο προαναφερόμενο χρονοδιάγραμμα διδασκαλίας. Πολύ δε περισσότερο στο ετήσιο-μηνιαίο-εβδομαδιαίο και ημερήσιο διδακτικό πρόγραμμα.

Η βασική αλυσιδωτή και κλιμακωτή κατανομή των τάξεων μάθησης ή καλλίτερα των τμημάτων μάθησης έχει ως εξής:

Τμήμα μουσικοκινητικής αγωγής.	6-7 ετών
Τμήμα ρυθμικής & χορευτικής αγωγής.	7-8 ετών
Τμήμα βασικής εκμάθησης χορών.	9-10 ετών
Τμήμα εμπέδωσης χορών.	10-12 ετών
(Οι παραπάνω ηλικίες 6-12 ετών είναι του Δημοτικού Σχολείου)
Τμήμα εκδηλώσεων παίδων (Γυμνάσιο).	13-15 ετών

ΠΑΡΤΙΤΟΥΡΕΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΩΝ ΘΡΑΚΙΩΤΙΚΩΝ ΧΟΡΩΝ

Ο ΧΟΡΟΣ ΜΠΑΪΤΟΥΣΚΑ

Ο ΧΟΡΟΣ ΖΩΝΑΡΑΔΙΚΟΣ